تبیین سازوکار تبدیل تجربه به یادگیری حرفه‌ای: ارائه مدل زمینه‌بنیاد مبتنی بر تجربه‌های کارورزان دانشگاه فرهنگیان
کد مقاله : 1026-4THINT-FULL (R1)
نویسندگان
مهدی یزدانی *
استادیار گروه تربیت‌بدنی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه فرهنگیان، اصفهان، ایران
چکیده مقاله
کارورزی، نخستین فرصت دانشجومعلمان برای مواجهه با موقعیت‌های واقعی معلمی و شکل‌دهی به یادگیری حرفه‌ای است. با این حال، سازوکار تبدیل تجربه‌های حرفه‌ای به یادگیری حرفه‌ای هنوز به‌طور کامل تبیین نشده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین سازوکار شکل‌گیری یادگیری حرفه‌ای در بستر کارورزی و ارائه مدل مفهومی مبتنی بر تجربه‌های زیسته دانشجومعلمان انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و بر اساس نظریه داده‌بنیاد نظام‌مند در سال تحصیلی ۱۴۰5–۱۴۰4 انجام گرفت. مشارکت‌کنندگان پژوهش ۴۰ دانشجومعلم پسر دانشگاه فرهنگیان استان اصفهان بودند که دوره کارورزی را با موفقیت گذرانده بودند و نمونه‌گیری نظری تا اشباع داده‌ها ادامه یافت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد یادگیری حرفه‌ای فرایندی تدریجی، پویا و مرحله‌مند است که در قالب نه مقوله اصلی شامل تجربه، بازاندیشی، معناسازی، بسترهای یادگیری، داوری میان تفسیرهای ممکن، قضاوت حرفه‌ای، امکان‌سنجی کنش حرفه‌ای، عاملیت حرفه‌ای و هویت حرفه‌ای تبیین شد. بسترهای یادگیری، از طریق تعامل با معلمان، دانش‌آموزان و منابع متنوع، دامنه تفسیرهای کارورزان از موقعیت‌های حرفه‌ای را گسترش می‌دهند. مدل مفهومی پژوهش نشان می‌دهد یادگیری حرفه‌ای از تجربه آغاز شده، از طریق تعامل مرحله‌ای میان مقوله‌ها به شکل‌گیری هویت حرفه‌ای می‌انجامد. هویت حرفه‌ای شکل‌گرفته، نحوه مواجهه با تجربه‌های حرفه‌ای بعدی را تحت تأثیر قرار داده و زمینه تداوم یادگیری حرفه‌ای را فراهم می‌سازد. این مدل می‌تواند مبنایی برای توسعه برنامه‌های کارورزی، ارتقای کیفیت راهنمایی استادان و معلمان راهنما و تقویت یادگیری حرفه‌ای در نظام تربیت معلم فراهم آورد.
کلیدواژه ها
یادگیری حرفه‌ای، کارورزی، دانشجومعلم، نظریه داده‌بنیاد، عاملیت حرفه‌ای، هویت حرفه‌ای.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر