تحلیل محتوای برنامه‌ی درسی کارورزی (۱ تا ۴) دانشگاه فرهنگیان بر اساس مؤلفه‌های دانش آموزش محتوا (PCK)
کد مقاله : 1041-4THINT-FULL (R2)
نویسندگان
رسول بهنام قراجلر *1، محمد مجیدپور خوئی2
1گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه فرهنگیان. تهران. ایران
2گروه آموزش معارف اسلامی. دانشگاه فرهنگیان. تهران. ایران
چکیده مقاله
برنامه‌ی درسی کارورزی، مهم‌ترین بستر برای توسعه‌ی دانش حرفه‌ای دانشجومعلمان در دوره‌ی تربیت معلم محسوب می‌شود. با این حال، کمتر پژوهشی به تحلیلِ محتوای خودِ سرفصل‌های کارورزی از منظر دانش آموزش محتوا (PCK) پرداخته است. هدف پژوهش حاضر، تحلیل محتوای برنامه‌ی درسی کارورزی (۱ تا ۴) در دانشگاه فرهنگیان بر اساس مؤلفه‌های پنج‌گانه‌ی مدل مگنوسون، کراجیک و بورکو، شامل جهت‌گیری‌های تدریس، دانش درباره‌ی برنامه‌ی درسی، دانش درباره‌ی درک دانش‌آموزان، دانش درباره‌ی راهبردهای آموزشی و دانش درباره‌ی ارزشیابی، است. پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی با رویکرد تحلیل محتوای کمی (شمارش فراوانی) مبتنی بر چارچوب نظری است و متن کامل سرفصل‌های مصوب دروس کارورزی ۱ تا ۴ به‌صورت سرشماری تحلیل شده است. ابزار پژوهش، چک‌لیستی مبتنی بر مدل مذکور است و داده‌ها با روش تحلیل محتوای مقوله‌ای و با استفاده از توافق بین دو کدگذار (۸۷ درصد) تحلیل شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که از مجموع ۱۲۷ واحد تحلیل، مؤلفه‌ی «جهت‌گیری‌های تدریس» با 7/33 درصد، پربسامدترین و مؤلفه‌ی «دانش درباره‌ی ارزشیابی» با 94/4 درصد، کم‌بسامدترین مؤلفه است. همچنین، سرفصل کارورزی ۴ با ۲۸ واحد تحلیل، کمترین میزان توجه به مؤلفه‌های PCK را دارد. بررسی عمیق‌تر نشان می‌دهد که مؤلفه‌های کلیدی‌ مانند شناخت باورهای نادرست دانش‌آموزان، ارزشیابی تکوینی و پیوند روش تدریس با نوع محتوا، در سرفصل‌ها به‌طور کامل مغفول مانده‌اند. نتیجه‌گیری پژوهش نشان می‌دهد که برنامه‌ی درسی کارورزی، بیش از آن که به عملیاتی‌سازی مؤلفه‌های PCK بپردازد، بر جهت‌گیری‌های کلی تأکید دارد و بازنگری در سرفصل‌ها، به‌ویژه در مؤلفه‌های ارزشیابی و درک دانش‌آموزان، ضروری است.
کلیدواژه ها
دانش آموزش محتوا، کارورزی، تحلیل محتوای توصیفی-تحلیلی، برنامه‌ی درسی، توسعه‌ی حرفه‌ای معلمان، مدل مگنوسون.
وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر