ارائه مدل مفهومی نقش‌آفرینی معلم راهنما در یادگیری حرفه‌ای دانشجومعلمان طی دوره کارورزی
کد مقاله : 1042-4THINT (R1)
نویسندگان
معصومه سمائی دستجردی *
گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران
چکیده مقاله
هدف: معلم راهنما یکی از ارکان اصلی برنامه کارورزی در نظام تربیت معلم است و نقش مهمی در یادگیری حرفه‌ای دانشجومعلمان دارد. با وجود پژوهش‌های متعدد درباره کارورزی و نقش معلم راهنما، تاکنون چارچوبی جامع برای تبیین ابعاد این نقش و روابط میان مؤلفه‌های آن ارائه نشده است. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل مفهومی نقش‌آفرینی معلم راهنما در یادگیری حرفه‌ای دانشجومعلمان طی دوره کارورزی انجام شد. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش مرور نظام‌مند مطالعات همراه با تحلیل مضمون انجام شد. داده‌های استخراج‌شده از مطالعات منتخب بر اساس روش تحلیل مضمون براون و کلارک کدگذاری، طبقه‌بندی و تحلیل شد تا مضامین اصلی و روابط میان آن‌ها تبیین شود. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که نقش‌آفرینی معلم راهنما بر چهار مؤلفه به‌هم‌پیوسته شامل شایستگی‌های حرفه‌ای، راهبری و حمایت آموزشی، بازخورد و بازاندیشی حرفه‌ای و تعامل و یادگیری مشارکتی استوار است. تعامل نظام‌مند این مؤلفه‌ها به توانمندسازی حرفه‌ای، تقویت خودکارآمدی، شکل‌گیری هویت و خرد حرفه‌ای دانشجومعلمان و ارتقای کیفیت کارورزی می‌انجامد. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش بیانگر آن است که یادگیری حرفه‌ای دانشجومعلمان فرایندی تعاملی، تأملی و موقعیت‌محور است که معلم راهنما در هدایت و تسهیل آن نقشی محوری دارد. چارچوب پیشنهادی پژوهش می‌تواند مبنایی برای بازنگری برنامه‌های کارورزی، طراحی نظام‌های راهنمایی و مربی‌گری آموزشی، تدوین استانداردهای شایستگی معلمان راهنما و ارتقای کیفیت برنامه‌های تربیت معلم باشد.
کلیدواژه ها
معلم راهنما، یادگیری حرفه‌ای، دانشجومعلمان، کارورزی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی