تحلیل تطبیقی نقش کارورزی در توسعه شایستگی حرفه‌ای دانشجومعلمان جغرافیا در ایران و چند کشور منتخب
کد مقاله : 1061-4THINT
نویسندگان
حمید عمونیا *
گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی889-14665، تهران، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی نقش کارورزی در توسعه شایستگی حرفه‌ای دانشجومعلمان جغرافیا و استخراج دلالت‌هایی برای بهبود برنامه کارورزی دانشگاه فرهنگیان انجام شد. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد، کیفی و مبتنی بر مطالعه تطبیقی اسنادی و سنتز مضمون چارچوبی بود. بدنه تحلیلی پژوهش از 15 منبع مستقل فارسی و انگلیسی درباره کارورزی، تربیت معلم جغرافیا، دانش آموزش محتوا، تفکر فضایی، کاوش میدانی، خودکارآمدی و پیوند دانشگاه و مدرسه تشکیل شد. داده‌ها با استفاده از ماتریس تطبیقی استخراج و از طریق کدگذاری قیاسی-استقرایی و مقایسه مستمر تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد کارورزی اثربخش جغرافیا بر پنج مؤلفه به‌هم‌پیوسته استوار است که شامل؛ تلفیق دانش موضوعی و تربیتی، طراحی و اجرای درس مسئله‌محور، استفاده از مشاهده میدانی و بازنمایی‌های فضایی، بازاندیشی نظام‌مند و راهنمایی مشترک استاد دانشگاه و معلم راهنما است. برنامه کارورزی دانشگاه فرهنگیان از ظرفیت مناسبی برای تجربه تدریجی موقعیت‌های واقعی، پژوهش در عمل و تقویت تأمل حرفه‌ای برخوردار است؛ بااین‌حال، جایگاه شایستگی‌های اختصاصی آموزش جغرافیا، بازخورد تخصصی، فناوری‌های مکانی، آموزش میدانی و سنجش رشد دانش آموزش محتوای جغرافیا در آن نیازمند تصریح و انسجام بیشتر است. بر پایه یافته‌ها، الگویی تخصص‌محور پیشنهاد شد که در آن مشاهده هدفمند، طراحی درس، اجرای تدریس، بازخورد تخصصی، بازاندیشی و بازطراحی در چرخه‌ای پیوسته سازمان می‌یابند. این الگو می‌تواند بدون تغییر بنیادین فلسفه کارورزی موجود، پیوند دانش جغرافیایی، دانش تربیتی و عمل مدرسه‌ای را تقویت کند.
کلیدواژه ها
کارورزی، تربیت معلم جغرافیا، دانش تربیتی موضوعی، شایستگی حرفه‌ای، دانشگاه فرهنگیان
وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر