سیر تحول کارورزی در نظام تربیت معلم ایران؛ از الگوی دوساله تربیت معلم تا دانشگاه فرهنگیان
کد مقاله : 1118-4THINT (R1)
نویسندگان
محدثه السادات حسینی *1، علی بهادری2
1دانشجوی دانشگاه فرهنگیان استان تهران
2استادیار‌گروه الهیات دانشگاه فرهنگیان دانشکده زینبیه استان تهران
چکیده مقاله
کارورزی به‌عنوان بخش تجربی و میدانی تربیت معلم، پیوندگاه دانش نظری و عمل حرفه‌ای دانشجومعلمان است و جایگاه آن در طول تاریخ تربیت معلم ایران دستخوش تحولات قابل‌توجهی بوده است. هدف پژوهش حاضر، بازسازی و تحلیل سیر تحول کارورزی در نظام تربیت معلم ایران، با تمرکز بر شکل‌گیری تجربه عملی، الگوی دوساله تربیت معلم و زمینه‌های گذار به نظام دانشگاه فرهنگیان است. این پژوهش با رویکرد تاریخی ـ اسنادی و با تحلیل اسناد رسمی، مقالات علمی ـ پژوهشی و منابع کتابخانه‌ای معتبر انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد کارورزی در ایران، از تأسیس دارالمعلمین و دارالمعلمات در سال ۱۲۹۷ تا حدود دهه هفتاد، عمدتاً بر پایه رویکرد استاد ـ شاگردی استوار بوده و سپس به‌تدریج، هم‌زمان با نقدهای وارد بر کفایت این الگو، مسیر خود را به‌سوی رویکردهای علم کاربردی و تأملی تغییر داده است. الگوی دوساله تربیت معلم، به‌رغم برخی دستاوردها در آشناسازی دانشجومعلمان با محیط واقعی مدرسه، با محدودیت‌های ساختاری، ضعف ارتباط دانشگاه و مدرسه، و کاستی در فرصت‌های بازتاب حرفه‌ای مواجه بود. تأسیس دانشگاه فرهنگیان در سال ۱۳۹۰ و اجرای برنامه درسی جدید کارورزی از سال ۱۳۹۳، کارورزی را از تجربه‌ای عملی و نسبتاً پراکنده به یکی از اجزای سازمان‌یافته و مبتنی بر رویکرد تأملی تربیت حرفه‌ای معلمان بدل کرد. با این‌همه، بخشی از چالش‌های تاریخی کارورزی، از جمله فاصله میان دانشگاه و مدرسه و ضعف نظارت، همچنان در ساختار کنونی قابل مشاهده است.
کلیدواژه ها
کارورزی؛ تربیت معلم؛ تجربه عملی؛ الگوی دوساله تربیت معلم؛ دانشگاه فرهنگیان؛ تاریخ آموزش و پرورش ایران
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی