تجربه زیسته دانشجومعلمان از نقش فناوری‌های هوش مصنوعی در کارورزی: فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات کارورزی دیجیتال
کد مقاله : 1120-4THINT (R1)
نویسندگان
فاطمه نیک سرشت *1، مولود ارومیشی2
1گروه آموزش تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2آموزش و پرورش تهران
چکیده مقاله
فناوری‌های هوش مصنوعی، به‌ویژه ابزارهای هوش مصنوعی مولد، در سال‌های اخیر به‌سرعت وارد فرایندهای آموزش، یادگیری و تربیت معلم شده‌اند. هدف پژوهش حاضر، فهم تجربه زیسته دانشجومعلمان از نقش فناوری‌های هوش مصنوعی در دوره کارورزی و شناسایی فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات تحقق کارورزی دیجیتال بود. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی توصیفی انجام شد. مشارکت‌کنندگان شامل دانشجومعلمانی بودند که حداقل یک دوره کارورزی را گذرانده و تجربه استفاده یا مواجهه مستقیم با فناوری‌های هوش مصنوعی در فعالیت‌های آموزشی داشتند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و با حداکثر تنوع انجام شد و مصاحبه‌ها تا رسیدن به اشباع داده‌ها ادامه یافت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق گردآوری و با استفاده از مراحل هفت‌گانه روش کولایزی تحلیل شدند. برای افزایش اعتبار یافته‌ها، از بررسی مشارکت‌کنندگان، مرور همکار، ثبت فرایند پژوهش و معیارهای گزارش‌دهی COREQ استفاده شد. یافته‌های پژوهش، بر اساس داده‌های واقعی مطالعه، در قالب مضمون‌های اصلی و فرعی گزارش شدند. الگوی مفهومی پیشنهادی شامل چهار محور است: ۱) هوش مصنوعی به‌مثابه دستیار برنامه‌ریزی و طراحی آموزشی؛ ۲) نقش AI در تقویت خلاقیت، بازخورد و تأمل حرفه‌ای؛ ۳) چالش‌های مربوط به دقت، وابستگی، حریم خصوصی، عدالت و مسئولیت‌پذیری؛ و ۴) الزامات فردی، آموزشی، زیرساختی و سیاستی برای استقرار کارورزی دیجیتال. هوش مصنوعی می‌تواند کیفیت و انعطاف‌پذیری کارورزی را افزایش دهد، اما اثربخشی آن به شایستگی هوش مصنوعی دانشجومعلمان، نظارت انسانی، آموزش اخلاقی، دسترسی عادلانه و وجود دستورالعمل‌های روشن وابسته است. کارورزی دیجیتال مطلوب باید رویکردی انسان‌محور داشته باشد و از هوش مصنوعی به‌عنوان ابزار پشتیبان یادگیری و رشد حرفه‌ای، نه جایگزین قضاوت
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، دانشجومعلمان، تجربه زیسته، کارورزی، کارورزی دیجیتال، تربیت معلم، سواد هوش مصنوعی
وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر