تحلیل نقش هوش مصنوعی مولد در توسعه شایستگی‌های حرفه‌ای دانشجومعلمان در فرایند کارورزی: ارائه یک چارچوب پیشنهادی
کد مقاله : 1128-4THINT (R1)
نویسندگان
محمد امین عقیقی *، علی اصغر یزدانی
دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی889-14665
چکیده مقاله
گسترش سریع هوش مصنوعی مولد، به‌ویژه ابزارهایی مانند ChatGPT، فرصت‌ها و چالش‌های جدیدی را برای آموزش و تربیت معلم ایجاد کرده است. در این میان، دوره کارورزی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین موقعیت‌های شکل‌گیری دانش و شایستگی‌های حرفه‌ای دانشجومعلمان، می‌تواند بستر مناسبی برای استفاده هدفمند از این فناوری باشد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش هوش مصنوعی مولد در توسعه شایستگی‌های حرفه‌ای دانشجومعلمان در فرایند کارورزی و ارائه یک چارچوب پیشنهادی انجام شده است. روش پژوهش، مروری ـ تحلیلی است و با بررسی و تحلیل منابع علمی مرتبط با هوش مصنوعی در آموزش، تربیت معلم، شایستگی حرفه‌ای و چارچوب دانش محتوایی ـ تربیتی ـ فناورانه انجام شده است. یافته‌های تحلیل نشان داد که استفاده هدفمند از هوش مصنوعی مولد می‌تواند در پنج حوزه اصلی شامل: طراحی آموزشی، تولید و توسعه مواد آموزشی، تأمل و خودارزیابی حرفه‌ای، حل مسئله و مواجهه با موقعیت‌های کلاسی، و اخلاق و مسئولیت حرفه‌ای به توسعه شایستگی‌های دانشجومعلمان کمک کند. با این حال، استفاده بدون نظارت و تفکر انتقادی می‌تواند با چالش‌هایی مانند اتکای بیش از حد به فناوری، تولید اطلاعات نادرست، کاهش استقلال حرفه‌ای، سوگیری، مسائل مربوط به حریم خصوصی و ابهام در مسئولیت‌پذیری همراه باشد. بر این اساس، چارچوب پیشنهادی پژوهش، هوش مصنوعی مولد را نه جایگزین استاد راهنما و معلم، بلکه به‌عنوان یک «شریک شناختی تحت نظارت انسان» در چرخه کارورزی در نظر می‌گیرد. این چرخه شامل تشخیص مسئله، تعامل هدفمند با هوش مصنوعی، اعتبارسنجی و بومی‌سازی، اجرا و مشاهده، و در نهایت بازاندیشی و اصلاح است.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی مولد، دانشجومعلم، شایستگی حرفه‌ای، کارورزی، تربیت معلم، ChatGPT
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر