نقش هوش مصنوعی در ارتقای کیفیت کارورزی دانشجومعلمان: فرصت‌ها، چالش‌ها و الزامات بهره‌گیری
کد مقاله : 1130-4THINT (R1)
نویسندگان
علی اصغر محبی *، نیمتاج صندوقی
آموزگار
چکیده مقاله
کارورزی یکی از مهم‌ترین بخش‌های فرایند تربیت حرفه‌ای معلمان است که زمینه پیوند میان آموخته‌های نظری دانشگاه و تجربه‌های واقعی مدرسه را فراهم می‌سازد. در سال‌های اخیر، گسترش فناوری‌های هوش مصنوعی فرصت‌های جدیدی را برای بهبود فرایند یاددهی ـ یادگیری، طراحی فعالیت‌های آموزشی، تحلیل عملکرد به دانشجو‌معلمان فراهم کرده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در ارتقای کیفیت کارورزی دانشجو‌معلمان انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش شامل ۳۵ نفر از دانشجو‌معلمان و ۱۰۰ نفر از دانش‌آموزان آموزش‌وپرورش ناحیه ۱ بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری مناسب انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته بود که ابعاد مختلف کاربرد هوش مصنوعی در فرایند کارورزی، از جمله برنامه‌ریزی آموزشی، طراحی فعالیت‌های یادگیری، دریافت بازخورد، مدیریت کلاس و بهبود مهارت‌های حرفه‌ای را مورد بررسی قرار داد. داده‌ها با استفاده از شاخص‌های آمار توصیفی شامل میانگین و انحراف معیار و آزمون‌های استنباطی از جمله آزمون t و خی‌دو تحلیل شدند. یافته‌های پژوهش نشان داد که استفاده هدفمند از ابزارهای هوش مصنوعی می‌تواند در بهبود برخی ابعاد کارورزی، به‌ویژه برنامه‌ریزی آموزشی، دسترسی به منابع، دریافت بازخورد و توسعه مهارت‌های حرفه‌ای دانشجو‌معلمان نقش مثبتی داشته باشد. همچنین نتایج بر ضرورت استفاده هدایت‌شده و مسئولانه از هوش مصنوعی و حفظ نقش محوری استاد راهنما، معلم راهنما و تجربه واقعی مدرسه تأکید دارد. بر این اساس، هوش مصنوعی را می‌توان نه جایگزین فرایند کارورزی، بلکه به‌عنوان ابزاری مکمل برای افزایش اثربخشی و کیفیت تجربه حرفه‌ای دانشجو‌معلمان در نظر گرفت.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، کارورزی، دانشجو‌معلمان، تربیت معلم، مهارت‌های حرفه‌ای، فناوری آموزشی، آموزش‌وپرورش.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر