طراحی و تبیین الگوی درس‌پژوهی برای توسعه حرفه‌ای معلمان: رویکردی نظری و عملی در کارورزی ۴
کد مقاله : 1138-4THINT
نویسندگان
محمد فقیری *1، داوود شیروانی2
1گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و زبان‌های خارجی شهید مفتح، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 56441-888 تهران، ایران
2استادیار گروه زبان و ادبیات عرب دانشگاه فرهنگیان تهران، تهران، ایران، صندوق پستی 889- 14665
چکیده مقاله
درس‌پژوهی یکی از الگوهای اثربخش توسعه حرفه‌ای معلمان است که با خاستگاه نظام آموزشی ژاپن، بر یادگیری مشارکتی، بازاندیشی حرفه‌ای و بهبود مستمر فرایند تدریس تأکید دارد. با وجود اهمیت این رویکرد در ارتقای کیفیت آموزش، بسیاری از معلمان و دانشجومعلمان در پاسخ‌گویی به نیازهای شناختی، عاطفی و روانی ـ حرکتی یادگیرندگان و نیز در طراحی، اجرا و تحلیل فرایند یاددهی ـ یادگیری با چالش‌های حرفه‌ای مواجه‌اند. پژوهش حاضر با هدف طراحی و تبیین الگوی درس‌پژوهی در دو بعد نظری و عملی، به‌منظور تقویت شایستگی‌های حرفه‌ای دانشجومعلمان در درس کارورزی ۴ انجام شده است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش توصیفی ـ تحلیلی، مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای و شواهد میدانی انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد اجرای موفق درس‌پژوهی مستلزم تلفیق دانش نظری و مهارت‌های عملی است. در بعد نظری، مبانی، اصول و الگوهای درس‌پژوهی و در بعد عملی، مهارت‌هایی همچون تعامل و مشارکت اثربخش، گفت‌وگوی حرفه‌ای، گوش‌دادن فعال، احترام به تفاوت‌های فردی، مشاهده نظام‌مند، یادداشت‌برداری، روایت‌نگاری، تدوین مصاحبه و طراحی پرسشنامه و نیز اصلاح و بازطراحی فرایند تدریس تبیین شده است. بر پایه یافته‌ها، الگویی هفت‌مرحله‌ای شامل برنامه‌ریزی، بازاندیشی نخست، اجرای نخست، بازاندیشی دوم، اجرای مجدد، ارزیابی و به‌اشتراک‌گذاری تجربه‌ها پیشنهاد می‌شود. نتایج نشان می‌دهد درس‌پژوهی با تقویت یادگیری تأملی و مشارکتی، می‌تواند زمینه ارتقای شایستگی‌های حرفه‌ای دانشجومعلمان، بهبود کیفیت تدریس و یادگیری و شکل‌گیری فرهنگ یادگیری جمعی در مدارس را فراهم سازد.
کلیدواژه ها
درس‌پژوهی، توسعه حرفه‌ای معلمان، کارورزی ۴، شایستگی‌های حرفه‌ای، یادگیری مشارکتی، بازاندیشی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر