کاهش کج‌فهمی‌های نمادهای مقایسه‌ای در ریاضی اول: رویکرد درس‌پژوهی مبتنی بر کارآموزی شناختی
کد مقاله : 1141-4THINT (R1)
نویسندگان
مریم ربیعی گسک *1، عاطفه رمضانی مقدم2
1. گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2کارشناسی رشته آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده مقاله
درک مفاهیم انتزاعی ریاضی در دوره ابتدایی، به‌ویژه یادگیری نمادهای مقایسه‌ای (کمتر و بیشتر)، نیازمند گذاری هوشمندانه از تفکر عینی به نمادین است. هدف از پژوهش حاضر، تحلیل ظرفیت الگوی کارآموزی شناختی در بستر درس‌پژوهی برای رفع کج‌فهمی‌ها و بهبود یادگیری این نمادها در دانش‌آموزان پایه اول ابتدایی است. این پژوهش به با رویکرد اقدام پژوهی مبتنی بر درس پژوهی انجام شده است. میدان پژوهش شامل یک کلاس 25 نفره از دانش‌آموزان پایه اول ابتدایی بود. فرایند پژوهش طی دو چرخه ،چرخه اول: تدریس سنتی؛ چرخه دوم: بازطراحی آموزشی مبتنی بر شش مرحله الگوی کارآموزی شناختی اجرا شد. داده‌ها از طریق مشاهده مشارکتی، تحلیل کاربرگ‌های تشخیصی، مصاحبه بالینی نیمه‌ساختاریافته و مستندات صوتی-تصویری گردآوری و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که اجرای چرخه دوم و به‌کارگیری الگوی کارآموزی شناختی، ضمن کاهش قابل‌مشاهده خطاهای مفهومی در مقایسه با چرخه نخست ، منجر به ارتقای سطح استدلال ریاضی، افزایش درگیری فعال دانش‌آموزان در فرایند یادگیری و تقویت مهارت‌های فراشناختی شده است. این الگو توانست فرایندهای ذهنیِ پنهان در حل مسئله را برای یادگیرندگان عینی و قابل‌فهم سازد. تلفیق الگوی کارآموزی شناختی با فرایند درس‌پژوهی، بستری کارآمد برای توسعه حرفه‌ای معلمان و تعمیق یادگیری مفهومی در آموزش ریاضی است. این رویکرد می‌تواند به‌عنوان راهکاری راهبردی برای بازطراحی تدریس مفاهیم انتزاعی در پایه اول ابتدایی مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه ها
کارآموزی شناختی، درس‌پژوهی، نمادهای مقایسه‌ای، آموزش ریاضی، پایه اول ابتدایی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی