| تحلیل فرایند هویت‌سازی حرفه‌ای در سرفصل‌های کارورزی معلمان: نقش تأمل، روایت‌نگاری و پژوهش‌های معلمی |
| کد مقاله : 1145-4THINT (R2) |
| نویسندگان |
|
جواد نکونام *1، سیده زهرا صفایی2 1گروه آموزش هنر، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران. 2مدرس گروه آموزش هنر، دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی، مشهد، ایران. |
| چکیده مقاله |
| هویت حرفه‌ای معلم، فرایندی پویا و موقعیتی است که در بستر تجارب زیسته و تعاملات حرفه‌ای شکل می‌گیرد. کارورزی، به‌عنوان نقطه گذار از دانشجو به معلم، از مهمترین بسترهای شکل‌گیری این هویت است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی فرایند هویت‌سازی حرفه‌ای دانشجومعلمان در سرفصل‌های کارورزی دانشگاه فرهنگیان، با تأکید بر سه سازوکار تأمل، روایت‌نگاری و پژوهش‌های معلمی (کنش‌پژوهی و درس‌پژوهی) انجام شد. سؤال پژوهش این که سرفصل‌های کارورزی از چه فرآیندی برای هویت‌سازی حرفه‌ای دانشجومعلمان استفاده می کند و چه خلأهایی در این مسیر وجود دارد؟ پژوهش با رویکرد کیفی و با روش تحلیل اسناد رسمی (سرفصل‌های کارورزی ۱ تا ۴) و بهره‌گیری از چارچوب نظری مبتنی بر نظریه‌های هویت‌سازی موقعیتی، مشارکت پیرامونی مشروع و تأمل انجام شد. یافته‌ها نشان داد سرفصل‌ها با طراحی مرحله‌ای از مشاهده و روایت‌نگاری (نیمسال اول) به طراحی و تأمل بر عمل (نیمسال دوم)، کنش‌پژوهی فردی (نیمسال سوم) و درس‌پژوهی جمعی (نیمسال چهارم)، زمینه گذار تدریجی دانشجومعلم از مشارکت پیرامونی به مشارکت حرفه‌ای را فراهم می‌کنند. تحلیل انتقادی اسناد نشان داد که تأمل عمدتاً در سطح «تأمل بر عمل» طراحی شده و «تأمل در حین عمل»، به‌عنوان سطحی عمیق‌تر از تأمل حرفه‌ای، کم‌رنگ است. همچنین، سرفصل‌ها سازوکار مشخصی برای پیوند هویت روایی فردی در نیمسال نخست با هویت مشارکتی جمعی در نیمسال چهارم ترسیم نکرده‌اند. نتیجه‌گیری نشان می‌دهد سرفصل‌های کارورزی دانشگاه فرهنگیان، الگویی منسجم برای هویت‌سازی حرفه‌ای در فرایند تربیت معلم ارائه می‌دهند؛ اما تحقق هویت‌سازی تحول‌آفرین مستلزم، تقویت تأمل در حین عمل، طراحی سازوکارهای گذار و پیوستگی هویتی و نیز توانمندسازی مربیان کارورزی است. |
| کلیدواژه ها |
| "هویت حرفه‌ای معلم"، "سرفصل کارورزی"،" روایت‌نگاری"، "کنش‌پژوهی"، "درس پژوهی". |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
