| بهبود عملکرد ریاضی دانش‌آموزان پایه یازدهم رشته ریاضی با تأکید بر کاهش اضطراب ریاضی و تقویت راهبردهای شناختی و خودپنداره ریاضی: یک تجربه اقدام‌پژوهی در دوره کارورزی |
| کد مقاله : 1194-4THINT |
| نویسندگان |
|
مرتضی جعفری *، زکیه خلیلی، محمد بهارمست گروه آموزش ریاضی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| اضطراب ریاضی یکی از عوامل هیجانی مرتبط با یادگیری ریاضی است که می‌تواند با عملکرد و برداشت دانش‌آموزان از توانایی‌های خود ارتباط داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف بهبود عملکرد ریاضی دانش‌آموزان از طریق کاهش اضطراب ریاضی و تقویت راهبردهای شناختی و خودپنداره ریاضی انجام شد. این پژوهش با رویکرد اقدام‌پژوهی و با مشارکت ۱۷ دانش‌آموز پایه یازدهم رشته ریاضی دبیرستان نمونه دولتی امام جعفر صادق (ع) در شهرستان زاهدان استان سیستان و بلوچستان انجام گرفت. پس از شناسایی و تحلیل مسئله، راه‌حل طی ۱۲ هفته در چهار مرحله اجرا شد و شامل آموزش راهبردهای شناختی و فراشناختی، تنظیم هیجانی، تقویت خودپنداره ریاضی و استفاده از عناصر آموزش معکوس بود. برای گردآوری شواهد کمی از پرسشنامه اضطراب حالت ـ صفت اسپیلبرگر و نمرات ریاضی دوره تحصیلی پیشین و جاری استفاده شد. داده‌ها با آزمون ناپارامتری ویلکاکسون و اندازه اثر r تحلیل شدند. نتایج نشان داد میانگین اضطراب حالت از ۲۹/۴۳ به ۶۵/۳۲ و اضطراب صفت از ۴۱/۴۱ به ۵۳/۳۱ کاهش یافت؛ همچنین میانگین عملکرد ریاضی از ۲۴/۱۲ به ۶۵/۱۵ افزایش یافت. این تغییرات در سطح ۰۰۱/۰ > P معنادار بودند و اندازه اثر برای اضطراب حالت، اضطراب صفت و عملکرد ریاضی به‌ترتیب ۸۵/۰-، ۸۵/۰-و ۸۸/۰- (اندازه اثر بزرگ) به دست آمد. شواهد فرایند اجرا نیز از بهبود مشارکت و نحوه مواجهه برخی دانش‌آموزان با مسائل ریاضی حکایت داشت. در مجموع، تغییرات مطلوبی در اضطراب و عملکرد ریاضی این دانش‌آموزان مشاهده شد. |
| کلیدواژه ها |
| اضطراب ریاضی، عملکرد ریاضی، راهبردهای شناختی و فراشناختی، خودپنداره ریاضی، تنظیم هیجانی، اقدام‌پژوهی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
