ارائۀ الگوی نوین «کارورزی معکوس» با تأکید بر توانمندسازی دانشجومعلمان در مواجهه با چالش‌های واقعی کلاس
کد مقاله : 1210-4THINT (R1)
نویسندگان
رحیم محجوب *
گروه آموزشی کار و فناوری، دانشگاه فرهنگیان، قزوین، ایران
چکیده مقاله
در الگوی متعارف کارورزی دانشگاه فرهنگیان، دانشجومعلم پس از گذراندن دروس نظری، بی‌واسطه و بدون تمرین تدریجی در موقعیت کم‌خطر، وارد کلاس واقعی می‌شود؛ این ورود ناگهانی اغلب با اضطراب بالا، افت خودکارآمدی و واکنش‌های اجتنابی در برابر چالش‌های واقعی کلاس (مدیریت رفتار، پرسشگری اثربخش، تصمیم‌گیری آنی) همراه است. پژوهش حاضر با وارونه‌کردن توالی متعارف کارورزی، الگوی نوین «کارورزی معکوس» را طراحی می‌کند که پیش از ورود دانشجومعلم به کلاس واقعی، او را در چرخه‌ای از تمرین‌های شبیه‌سازی‌شده و کم‌خطر برای مواجهه با چالش‌های اصلی کلاس توانمند می‌سازد. این پژوهش از نوع کیفی - مفهومی (نظری - توسعه‌ای) است که در گام شناسایی مؤلفه‌ها از دستورالعمل PRISMA 2020 و در گام طراحی الگو از رویکرد طراحی آموزشی سیستماتیک بهره گرفته است. جامعه اسنادی شامل مقالات علمی داوری‌شده درباره تقریب‌های عمل حرفه‌ای، شبیه‌سازی آمیخته با واقعیت، تمرین هدفمند و خودکارآمدی تدریس، و پژوهش‌های داخلی مرتبط با کارورزی دانشگاه فرهنگیان (عمدتاً ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۶) است. تحلیل نشان داد چارچوب «تقریب‌های عمل» و شواهد تجربی شبیه‌سازی آمیخته با واقعیت، مبنایی نظری و عملی برای واژگون‌کردن توالی سنتی کارورزی فراهم می‌کنند؛ تمرین‌های کم‌خطر و تدریجی، پیش از ورود به کلاس واقعی، خودکارآمدی تدریس را افزایش داده و انتقال مهارت به موقعیت واقعی را تسهیل می‌کنند. مدل چهارمرحله‌ای «کارورزی معکوس» («تجزیه، تمرین شبیه‌سازی‌شده، آزمون کنترل‌شده، کارورزی کامل») پیشنهاد شد که توالی متعارف نظریه - عمل را معکوس کرده و توانمندسازی تدریجی دانشجومعلم را پیش از مواجهه کامل با کلاس واقعی در اولویت قرار می‌دهد.
کلیدواژه ها
تقریب‌های عمل حرفه‌ای، توانمندسازی دانشجومعلم، خودکارآمدی تدریس، شبیه‌سازی آمیخته با واقعیت، کارورزی معکوس.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر