| از مثلت تعامل تا مربع هوشمندی: بازطراحی مفهومی اکوسیستم کارورزی تربیت معلم در عصر هوش مصنوعی |
| کد مقاله : 1214-4THINT (R1) |
| نویسندگان |
|
زینب ایزدیان * گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان ، صندوق پستی ۸۸۹_۱۴۶۶۵ تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| ظهور و گسترش فزاینده سیستم‌های هوش مصنوعی مولد در سال‌های اخیر، پارادایم‌های سنتی آموزش و یادگیری را با دگردیسی‌های عمیق معرفت‌شناختی و پداگوژیک مواجه ساخته است. اکوسیستم کارورزی به طور سنتی بر پایه یک «مثلث تعامل» متشکل از سه کنشگر انسانی — دانشجومعلم، معلم راهنما (معلم همکار) و استاد ناظر دانشگاهی — بنا شده است. با این حال، ظهور هوش مصنوعی مولد و پلتفرم‌های مبتنی بر مدل‌های زبانی بزرگ، مرزهای سنتی این تعاملات را دگرگون ساخته و ضرورت گذار معرفت‌شناختی و ساختاری از این پارادایم سه‌گانه به یک «مربع هوشمندی» را ایجاب نموده است. در این طراحی مفهومی نوین، هوش مصنوعی به عنوان یک عامل فعال، شریک پداگوژیک و شبیه‌ساز محیطی به عنوان ضلع چهارم این تعاملات وارد عمل می‌شود. این مقاله تحلیلی با مرور نظام مند پژوهش های بین سال های 2026-2020، با اتکا به چارچوب‌های نظری پیشرفته از جمله مدل توسعه‌یافته هوشمندی-تی‌پک (I-TPACK) و چرخه بازاندیشی ALACT کورتاگن، به تبیین دقیق و موشکافانه این دگردیسی می‌پردازد. یافته‌های تحلیلی نشان می‌دهد که ادغام ابزارهایی نظیر GPTeach برای شبیه‌سازی تدریس خرد و TeachFX برای تحلیل صوتی و بازخورددهی عینی، نه تنها بار شناختی دانشجومعلمان را در فرآیند طراحی آموزشی کاهش می‌دهد، بلکه عاملیت مشترک انسان- ماشین را در راستای ارتقای کیفیت آموزش محقق می‌سازد. در نهایت، ضمن بررسی چالش‌های اخلاقی و فلسفی نظیر سوگیری‌های الگوریتمی، تنبلی فراشناختی و تقابل آن با مفهوم یکپارچگی تربیتی، مدل مربع هوشمند به عنوان راهبردی برای ادغام پایدار و اخلاق‌مدارانه هوش مصنوعی در نهادهای تربیت معلم پیشنهاد گردیده است. |
| کلیدواژه ها |
| کارورزی تربیت معلم، هوش مصنوعی مولد، عمل فکورانه، اکوسیستم یادگیری، مدل مفهومی |
| وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر |
