| الگوی نقش‌محور کارورزی در دانشگاه فرهنگیان: سازوکاری در جهت تعالی حکمرانی تربیت معلم |
| کد مقاله : 1215-4THINT (R1) |
| نویسندگان |
|
اکرم صفری *1، داریوش شرفی2 1استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان تهران 2عضو گروه آموزش شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فرهنگیان تهران. |
| چکیده مقاله |
| دوره‌های کارورزی در دانشگاه فرهنگیان به‌عنوان کانون جامعه‌پذیری حرفه‌ای نومعلمان، به دلیل تداخل وظایف، ابهام در نقش کنشگران و گسست میان‌نهادی با چالش‌های کارکردی مواجه است. پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی نقش‌محور کارورزی در دانشگاه فرهنگیان به‌منظور تعالی حکمرانی تربیت معلم انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و بر پایه روش تحلیل اسناد و سنتز پژوهش‌های حوزه تربیت معلم اجرا گردید. جامعه اسناد شامل متون معتبر علمی (۲۰۱۰ تا ۲۰۲۶) بود که طی فرایند هدفمند، ۲۵ سند (۱۵ سند خارجی و ۱۰ سند داخلی) بر اساس معیارهای ورود انتخاب و با روش تحلیل مضمون گام‌به‌گام واکاوی شدند. تحلیل داده‌ها به استخراج ۴۵ کد اولیه، ۱۴ مضمون فرعی و ۴ مضمون اصلی منتهی شد. الگوی نهایی در سه لایه ساختاربندی گردید: ۱) لایه مبنایی (سازوکارهای حکمرانی) با مؤلفه‌های شراکت نهادی، پاسخ‌گویی توزیع‌شده، نظام مشوق‌ها و ارزشیابی مبتنی بر شواهد؛ ۲) لایه میانی (هسته عملیاتی) شامل هندسه تفکیک‌شده نقش‌ها (دانشجومعلم، معلم راهنما، استاد راهنما، دانشگاه فرهنگیان و مدیریت مدرسه) و چرخه ۵ گامی فرایند بالینی (آماده‌سازی، مشاهده، طراحی/اجرا، گفت‌وگو/بازخورد و بازاندیشی/استقلال)؛ ۳) لایه خروجی (پیامدهای تحولی) مشتمل بر بهینه‌سازی فردی-حرفه‌ای نومعلمان و تعالی نظام حکمرانی تربیت معلم. نایج نشان داد گذار از رویکرد سنتی و وظیفه‌محور به الگوی نقش‌محور ، از طریق بازتعریف مرزهای کنشگری و تقارن قدرت میان دانشگاه و مدرسه، بستر راهبردی لازم را برای کاهش تعارض نقش، ارتقای شایستگی‌های بالینی و تثبیت حکمرانی یکپارچه در تربیت معلم فراهم می‌سازد. |
| کلیدواژه ها |
| کارورزی، الگوی نقش‌محور، دانشگاه فرهنگیان، حکمرانی تربیت معلم، سه‌گانه نظارت |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
