| ارائه الگوی کارورزی هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی برای توسعه شایستگی‌های حرفه‌ای دانشجومعلمان: مطالعه فراترکیب |
| کد مقاله : 1230-4THINT (R1) |
| نویسندگان |
|
حمیدرضا مقامی1، لادن حاجی‌انوری *2 1دانشیار تکنولوژی آموزشی، گروه تکنولوژی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. 2دانشجوی کارشناسی ارشد تکنولوژی آموزشی، گروه تکنولوژی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران. |
| چکیده مقاله |
| ظهور هوش مصنوعی و تحولات فناورانه، ضرورت بازطراحی تجربه‌های یادگیری حرفه‌ای دانشجومعلمان و بازاندیشی در تربیت معلم را افزایش داده است. پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی کارورزی هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی برای توسعه شایستگی‌های حرفه‌ای دانشجومعلمان انجام شد. این پژوهش با رویکرد تفسیری و با استفاده از روش فراترکیب بر اساس الگوی هشت‌مرحله‌ای هون انجام گرفت. بدین منظور، مطالعات مرتبط منتشرشده در بازه زمانی 2015 تا 2026 در پایگاه‌های علمی معتبر بررسی و پس از طی مراحل غربالگری، ارزیابی و تحلیل، 22 مطالعه انتخاب شد. داده‌ها با استفاده از تحلیل مضمون براون و کلارک تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که الگوی کارورزی هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی از چهار مضمون فراگیر شامل (1) توانمندسازی حرفه‌ای دانشجومعلم در کارورزی هوشمند، از طریق طراحی آموزشی هوشمند، تجربه‌گری حرفه‌ای، رشد شخصی‌سازی‌شده و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده؛ (2) چرخه یادگیری تأملی و بهبود مستمر عملکرد حرفه‌ای، با تأکید بر بازخورد هوشمند، خودارزیابی و یادگیری مشارکتی؛ (3) شایستگی تعامل هوشمند و استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی، شامل سواد هوش مصنوعی، تفکر انتقادی و ملاحظات اخلاقی؛ و (4) بازآرایی نظام کارورزی و نقش‌آفرینی انسان ـ فناوری، با تمرکز بر بازتعریف نقش استاد راهنما و تعامل مکمل میان انسان و فناوری تشکیل می‌شود. بر این اساس، هوش مصنوعی در کارورزی هوشمند نه به‌عنوان جایگزین تجربه انسانی، بلکه به‌عنوان عامل تسهیل‌کننده برای تمرین حرفه‌ای، تأمل، بازخورد و توسعه شایستگی‌های معلمی عمل می‌کند. بر این اساس، طراحی نظام‌های کارورزی آینده باید بر مبنای رویکردی انسان‌محور، تأملی و مسئولانه نسبت به فناوری‌های هوشمند صورت گیرد. |
| کلیدواژه ها |
| کارورزی هوشمند، هوش مصنوعی، تربیت معلم، دانشجومعلم، شایستگی حرفه‌ای، دانشگاه فرهنگیان |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
