روایت‌پژوهی تجارب تحصیلی در مدرسه شریعتی اسکو: از آرزوهای تیزهوشی تا واقعیت‌های کلاس درس
کد مقاله : 1237-4THINT
نویسندگان
امیرحسین مرادزاده *
دانشگاه فرهنگیان علامه امینی تبریز
چکیده مقاله
تجربه‌های دوران تحصیل، به‌ویژه در مدارس خاص، نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری هویت حرفه‌ای معلمان آینده دارد. این پژوهش با هدف بازگویی تجربه زیسته نگارنده از سه سال تحصیل در مدرسه شریعتی اسکو و تحلیل تأثیر آن بر شکل‌گیری هویت معلمی او انجام شده است. چارچوب نظری مبتنی بر روایت‌پژوهی کلاندینین و کانلی (۲۰۰۰) است که تجربه را در «فضای سه‌بعدی» زمان‌مندی، اجتماعی‌بودن و مکان‌مندی مفهوم‌سازی می‌کند. پژوهش با رویکرد کیفی و راهبرد روایت‌پژوهی انجام شد. داده‌ها از طریق یادآوری خاطرات، دفترچه‌های شخصی و تأمل بر رویدادهای کلاسی گردآوری شدند. تحلیل بر اساس راهبرد «بازگویی روایت» و مطابق سه مؤلفه چارچوب کلاندینین و کانلی انجام گرفت؛ یعنی هر خاطره در بستر زمانی، روابط اجتماعی و مکان وقوع آن بازخوانی و بازسازی شد. اعتبار یافته‌ها از طریق بازبینی مشارکتی و تطبیق چندمنبعی داده‌ها تأمین گردید.
نتایج نشان داد جوّ رقابتی و فشار روانی حاکم بر مدرسه، در کنار حضور معلمان دلسوز و انگیزه‌بخش، نقشی دوگانه در شکل‌گیری شخصیت تحصیلی نگارنده داشته است. تجربه تلخ تحقیر از سوی دبیر آزمایشگاه، در تقابل با حمایت‌های دبیر فیزیک، به‌عنوان نقطه عطفی در روایت زندگی تحصیلی او عمل کرد و مسیر حرفه‌ای‌اش را به سمت معلمی هدایت نمود. همچنین مزایا و معایب مدارس خاص و راهکارهایی برای کاهش آسیب‌های آن‌ها بررسی شد. یافته‌ها حاکی از آن است که رفتار کلامی و حمایت عاطفی معلم می‌تواند مسیر تحصیلی و حرفه‌ای دانش‌آموز را دگرگون کند. این تجربه انگیزه‌ای برای ایفای نقش مثبت مشابه در کلاس‌های آینده فراهم کرده است.
کلیدواژه ها
روایت‌پژوهی، هویت معلمی، چارچوب کلاندینین و کانلی، مدارس خاص، تجربه زیسته، کارورزی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر