بهبود توجه و مشارکت دانش‌آموزان در نیمه دوم کلاس مجازی با بهره‌گیری از نقش‌دهی پویا و تعاملات خرد: یک مطالعه اقدام‌پژوهی
کد مقاله : 1240-4THINT
نویسندگان
حسین تشهرجمال *1، محمد قاسم نژند2
1دانشجو معلم در رشته آموزش علوم تجربی ، دانشگاه فرهنگیان پردیس علامه امینی
2هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
هدف پژوهش حاضر، بهبود توجه و مشارکت یک دانش‌آموز در نیمه دوم کلاس مجازی از طریق طراحی و اجرای مجموعه‌ای از مداخلات تعاملی بود. مسئله پژوهش در جریان مشاهده یک کلاس مجازی ۴۰ دقیقه‌ای در بستر آموزش آنلاین شناسایی شد؛ به‌گونه‌ای که دانش‌آموز موردنظر در نیمه نخست کلاس مشارکت فعال داشت، اما از حدود دقیقه بیستم به بعد، میزان مشارکت و پاسخگویی او به شکل محسوسی کاهش می‌یافت. بررسی اولیه نشان داد که حواس‌پرتی ناشی از اعلان‌های تلفن همراه، شبکه‌های اجتماعی و یکنواختی فرایند تدریس از عوامل مؤثر در کاهش توجه دانش‌آموز بوده است. پژوهش با رویکرد اقدام‌پژوهی و در سه مرحله انجام شد. در مرحله نخست، از نقش «گزارشگر ویژه» برای درگیر کردن دانش‌آموز با محتوای نیمه دوم کلاس استفاده شد. در مرحله دوم، نقش «طراح سؤال» به وی واگذار شد تا ضمن گوش دادن فعال به تدریس، سؤال‌های مفهومی طراحی کند. در مرحله سوم، با استفاده از مشارکت‌های خرد و پرسش‌های تصادفی، تلاش شد مشارکت دانش‌آموز از وابستگی به نقش اختصاصی به مشارکت مستمر تبدیل شود. شواهد حاصل از مشاهده کلاس، میزان مشارکت، پاسخگویی و رفتار داوطلبانه دانش‌آموز نشان داد که پس از اجرای مداخلات، حضور فعال وی در نیمه دوم کلاس افزایش یافت و در مرحله پایانی، حتی بدون دریافت نقش اختصاصی نیز در فعالیت‌های آموزشی مشارکت می‌کرد. یافته‌های این تجربه با پژوهش‌های مربوط به اهمیت تعامل و مشارکت در محیط‌های یادگیری دیجیتال همسو است.
کلیدواژه ها
اقدام‌پژوهی، آموزش مجازی، مشارکت دانش‌آموز، توجه، تعامل آموزشی، نقش‌دهی پویا، یادگیری دیجیتال
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی