از تجربه دانش‌آموزی تا شکل‌گیری دانش آموزش محتوای فیزیک: یک خودروایت‌نگاری
کد مقاله : 1241-4THINT
نویسندگان
امیررضا گل صنملو *
دانشگاه فرهنگیان علامه امینی تبریز
چکیده مقاله
کارورزی بستر پیوند دانش نظری و تجربه عملی در تربیت معلم است و بازخوانی تجربه‌های زیسته به درک عمیق‌تر شکل‌گیری دانش آموزش محتوا (PCK) کمک می‌کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش تجربه‌های دوران دانش‌آموزی در شکل‌گیری و بازسازی دانش آموزش محتوای فیزیک، به روش کیفی خودروایت‌نگاری انجام شد. داده‌ها از خاطرات دوران تحصیل (دهم تا دوازدهم ریاضی-فیزیک) در دبیرستان شهید ناصر فراهانی خوی گردآوری و با یادداشت‌های پراکنده و گفت‌وگو با پنج همکلاسی برای اعتبار روایت بررسی شد. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل مضمون براون و کلارک انجام شد. یافته‌ها در سه مضمون اصلی سازمان‌دهی شد: چالش‌های ساختاری (تراکم بالای کلاس، فرسودگی فضا، منابع قدیمی، نبود آزمایشگاه مجهز)؛ موقعیت‌های یادگیری عمیق (استفاده خلاقانه از امکانات ساده مانند صندلی چرخان برای پایستگی تکانه زاویه‌ای)؛ و فضای عاطفی-اجتماعی کلاس (تعامل صمیمانه، شوخ‌طبعی و همکاری در کاهش اضطراب و تقویت مشارکت). بازخوانی این تجربه‌ها نشان داد که دانش آموزش محتوا تنها از آموزش رسمی شکل نمی‌گیرد، بلکه در مواجهه با موقعیت‌های واقعی یادگیری، مشاهده تدریس معلم و تأمل در تجربه‌ها نیز شکل گرفته و در تربیت معلم بازسازی می‌شود. بر این اساس، توجه نظام‌مند به روایت‌های زیسته و تأمل در عمل می‌تواند زمینه‌ساز توسعه دانش آموزش محتوای فیزیک و تقویت هویت حرفه‌ای دانشجومعلمان در تربیت معلم شود.
کلیدواژه ها
روایت‌پژوهی، خودروایت‌نگاری، دانش آموزش محتوا، تربیت معلم، کارورزی، دانشجومعلم، تجربه زیسته.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی