طراحی و بررسی کیفی الگوی برنامه درسی نوآورانه کارورزی با تأکید بر توسعه شایستگی‌های حرفه‌ای دانشجومعلمان
کد مقاله : 1252-4THINT (R1)
نویسندگان
عباس قنبری *
دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، واحد کازرون، دانشگاه آزاد اسلامی، کازرون، ایران
چکیده مقاله
برنامه کارورزی دانشگاه فرهنگیان، به‌رغم جایگاه محوری در تربیت معلم، با چالش‌هایی چون ناهماهنگی دانشگاه-مدرسه، ضعف نظارت و ارزشیابی، و فاصله نظریه-عمل مواجه است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و بررسی کیفی الگوی برنامه درسی نوآورانه کارورزی، با تأکید بر توسعه شایستگی‌های حرفه‌ای دانشجومعلمان، انجام شد؛ منظور از «نوآورانه»، سازمان‌دهی چرخه‌ای (به‌جای توالی خطی مشاهده-سپس-تدریس)، بهره‌گیری نظام‌مند از ابزارهای مکمل تجربه میدانی، و پیوند صریح با یک چارچوب شایستگی حرفه‌ای است. پژوهش کاربردی و کیفی بود و با تحلیل اسنادی، مرور ساختاریافته ۳۸ منبع (۱۹۹۰-۲۰۲۶) و ارزیابی کیفی پنج خبره (سه متخصص برنامه درسی، دو متخصص تربیت معلم) انجام گرفت. بر اساس سنتز یافته‌ها، الگویی در قالب چرخه شش‌مرحله‌ای (آماده‌سازی شایستگی‌محور، شبیه‌سازی چندرسانه‌ای، مشاهده تأملی هدایت‌شده، تدریس مشارکتی، اقدام‌پژوهی تیمی، و پورتفولیوی حرفه‌ای الکترونیکی) طراحی شد که در سه لایه ساختاری، فرایندی و ارزشیابی سازمان یافته و راهبردهایی مانند یادگیری ترکیبی، مربیگری تأملی، ارزشیابی تکوینی چندمنبعی و مشارکت سه‌جانبه دانشجومعلم-معلم راهنما-استاد راهنما را دربرگرفته است. الگوی اولیه بر اساس بازخورد کیفی خبرگان از نظر انسجام، تناسب با بافت دانشگاه فرهنگیان و وضوح مراحل پالایش شد. مقایسه مفهومی نگارندگان با ادبیات پژوهش نیز نشان داد الگو از هم‌راستایی نظری و ساختاری قابل‌قبولی با ادبیات یادگیری مبتنی بر عمل، رشد حرفه‌ای و تأمل برخوردار است. با این حال، چون الگو در محیط واقعی اجرا نشده، یافته‌های حاضر ناظر بر منطق طراحی و بررسی کیفی اولیه آن است و داوری درباره اثربخشی واقعی آن به مطالعات میدانی آینده موکول می‌شود.
کلیدواژه ها
برنامه درسی نوآورانه، کارورزی، شایستگی‌های حرفه‌ای، دانشجومعلم، یادگیری مبتنی بر عمل، تأمل حرفه‌ای.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر