بازاندیشی در کارورزی آموزش زیستشناسی: الزامات، چالشها و راهکارهای ارتقای شایستگی حرفهای دانشجومعلمان

کد مقاله : 1271-4THINT (R1)

نویسندگان

محم آبیاری * دانشگاه فرهنگیان

چکیده مقاله

کارورزی یکی از بنیادیترین مؤلفههای تربیت حرفهای معلمان است که امکان پیوند میان دانش نظری دانشگاه و واقعیتهای پیچیده مدرسه را فراهم میکند. این اهمیت در آموزش زیستشناسی، به دلیل ماهیت تجربی، آزمایشگاهی، کاوشگرانه و مسئلهمحور این درس، دوچندان است. دانشجومعلم زیستشناسی برای تبدیل دانش تخصصی به دانش قابل تدریس، علاوه بر تسلط علمی، به شایستگیهایی مانند طراحی آموزشی، مدیریت کلاس، پرسشگری، اجرای فعالیتهای آزمایشگاهی، ارزشیابی یادگیری و بازاندیشی حرفهای نیاز دارد. مقاله حاضر با رویکرد مروری ـ تحلیلی، شواهد پژوهشی درباره کارورزی، بازاندیشی، هویت حرفهای و آموزش زیستشناسی را تحلیل میکند. یافتههای مطالعات نشان میدهد که حضور صرف در مدرسه تضمینکننده رشد حرفهای نیست؛ بلکه کیفیت تجربه میدانی، فرصت مسئولیتپذیری، کیفیت رابطه با معلم راهنما و استاد راهنما، بازخورد و بازاندیشی نقش تعیینکننده دارند. پژوهشهای مستقیم در آموزش زیستشناسی نیز چالشهایی مانند مدیریت کلاس، توضیح متناسب با سطح دانشآموزان، پرسشگری و اجرای آموزش کاوشگرانه را برجسته کردهاند. بر این اساس، الگوی پیشنهادی مقاله بر چرخه پنجمرحلهای «مشاهده هدفمند، تحلیل، طراحی، اجرا و بازاندیشی» استوار است. مقاله نتیجه میگیرد که کارورزی آموزش زیستشناسی باید از یک دوره حضور و گزارشنویسی به یک فرایند شایستگیمحور و تأملی تبدیل شود که در آن دانشگاه و مدرسه بهصورت یک جامعه یادگیری حرفهای مشترک عمل کنند.

کلیدواژه ها

کارورزی؛ آموزش زیستشناسی؛ دانشجومعلم؛ شایستگی حرفهای؛ بازاندیشی؛ هویت حرفهای؛ تربیت معلم

وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر