کارورزی نسل نو در تربیت معلم ایران: از ادعای تأملی بودن تا واقعیت تکنیکی بودن (یک مرور روایتی نظام‌مند)
کد مقاله : 1272-4THINT (R2)
نویسندگان
مهین کیخانژاد *1، سهیلا وزیری مهر2، محمد نعیم پرکی3
1استادیار . عضو هئیت علمی گروه علوم تربیتی . دانشگاه فرهنگیان .تهران .ایران
2دکتری ادبیات. همکار پژوهشی . دانشگاه فرهنگیان .
3همکار پژوهشی دبیر آموزش و پر.رش
چکیده مقاله
برنامه کارورزی دانشگاه فرهنگیان از سال ۱۳۹۲ با ادعای اتخاذ رویکرد تأملی طراحی شده است؛ رویکردی که کارورزی را نه محلی برای تکرار تکنیک‌ها، بلکه فرایندی برای توسعه تأمل، داوری حرفه‌ای و تحلیل موقعیت‌های پیچیده تدریس می‌داند. این مقاله با روش مرور روایتی تحلیلی و بر پایه تحلیل چهار پژوهش کلیدی (تاریخی، کیفی، کمی و آمیخته) برنامه کارورزی را از سه منظر منابع علمی، تجارب جهانی و تجربه زیسته ذی‌نفعان ارزیابی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که این برنامه در عناصر منطق، اهداف، محتوا، نقش مربیان، زمان و ارزشیابی با دلالت‌های کارورزی تأملی فاصله دارد؛ از جمله غلبه مشاهده بر عمل در کارورزی یک، تعریف اهداف جداگانه برای هر دوره به جای انتظارات تدریجی، زمان محدود و هفتگی (۶۴ روز) در مقابل بالای ۸۰ روز متوالی در کشورهای پیشرو، ابهام نقش معلم راهنما و عدم تغییر تدریجی نقش مربیان بر اساس مدل‌های مربی‌گری، و ارزشیابی مبتنی بر گزارش به جای عملکرد. همچنین «محدودیت آموزش دست‌اندرکاران» به عنوان مسئله‌ای بنیادین، علت بسیاری از کاستی‌های اجرایی است. نتیجه آنکه تحقق کارورزی نسل نو نیازمند بازنگری بنیادین در عناصر برنامه، تغییر زمان به روزهای متوالی، شفاف‌سازی نقش مربیان، و طراحی کارنامه‌های توصیفی مبتنی بر عملکرد است. اجرای موفق این راهکارها نیز به تأمین پیش‌نیازهای زیرساختی، مالی و آموزشی وابسته است.
کلیدواژه ها
کارورزی تأملی، تربیت معلم، دانشگاه فرهنگیان، دانش محتوایی-تربیتی، سطوح تأمل، تجارب جهانی.
وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه به صورت پوستر