آن‌سوی فرمول‌ها: روایت خودنگارانه‌ای از تجربه دانش‌آموزی تا دانش آموزش فیزیک
کد مقاله : 1285-4THINT (R1)
نویسندگان
رضا آوانجلو1، محمد قاسم نژند *2
1دانشگاه علامه امینی تبریز
2دانشگاه فرهنگیان علامه امینی تبریز
چکیده مقاله
دانش آموزش محتوا (PCK)، به‌عنوان یکی از اساسی‌ترین مؤلفه‌های حرفه‌ای معلمان، حاصل درهم‌آمیزی دانش موضوعی و دانش تربیتی است که عمدتاً از تجربه‌های زیسته شکل می‌گیرد و نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت آموزش فیزیک دارد. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکرد روایت‌پژوهی و به‌طور خاص خودروایت‌نگاری، مسیر تحول من به‌عنوان یک دانشجومعلم فیزیک را از تجربه‌های دوران دانش‌آموزی در دبیرستان نمونه دولتی خلیج فارس شهر قیدار تا شکل‌گیری دانش آموزش محتوای فیزیک در دوره کارورزی روایت می‌کند. داده‌های این مطالعه از خاطرات، دفترهای دوران دانش‌آموزی، یادداشت‌های کارورزی و تأملات شخصی گردآوری و با رویکرد تحلیل روایت بررسی شده‌اند. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل مضمونی براون و کلارک انجام شد و سه مضمون اصلی استخراج گردید: از فرمول‌هراسی تا فرمول‌فهمی، معلم به‌عنوان واسطه، و هویت در آینه تجربه. یافته‌ها نشان می‌دهد که تجربه‌های دانش‌آموزی — اعم از خوشایند و ناخوشایند — به‌صورت پنهان و عمیق، چارچوب فهم من از «چگونه آموختن فیزیک» را شکل داده و در کارورزی به‌صورت آگاهانه بازآفرینی یا بازسازی شده‌اند. همچنین، لحظه‌های ناب یادگیری می‌توانند از دل ابتکارهای ساده و بداهه‌های خلاقانه معلم سرچشمه بگیرند. مقاله پیشنهاد می‌کند که در برنامه‌های تربیت معلم، به تجربه‌های زیسته دانشجومعلمان به‌عنوان منبعی ارزشمند برای رشد PCK توجه جدی‌تری شود و روایت‌پژوهی به‌عنوان ابزاری مؤثر در این مسیر به کار گرفته شود.
کلیدواژه ها
تربیت معلم،روایت‌پژوهی، خودروایت‌نگاری، دانش آموزش محتوا، کارورزی، دانشجومعلم
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی